{"id":10912,"date":"2020-07-16T12:36:52","date_gmt":"2020-07-16T10:36:52","guid":{"rendered":"https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=10912"},"modified":"2020-11-20T12:34:47","modified_gmt":"2020-11-20T11:34:47","slug":"wezewskie-wspomnienia-czesc-i","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=10912","title":{"rendered":"W\u0119\u017cewskie wspomnienia cz\u0119\u015b\u0107 I"},"content":{"rendered":"

 Las, \u0142\u0105ki i niewybuchy<\/em><\/h1>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W latach 30. XX wieku na ziemiach s\u0105siaduj\u0105cych od po\u0142udniowej strony z W\u0119\u017cewem, ksi\u0119\u017cna Czartoryska, zarz\u0105dzi\u0142a posadzenie lasu. Teren by\u0142 podmok\u0142y. Sadzono g\u0142\u00f3wnie olszyn\u0119 i jesiony, a na wzniesieniach terenu sosny, brzezin\u0119 i d\u0119by. W lesie by\u0142o kilka staw\u00f3w. Przep\u0142ywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ciek wodny. Zbiera\u0142 on  na nadmiar w\u00f3d z p\u00f3l w\u0119\u017cewskich i z lasu i odprowadza\u0142 je do rzeki W\u0119gierki. Z lasem s\u0105siadowa\u0142y pola i \u0142\u0105ki, kt\u00f3re miejscowi nazywali \u201cSuci\u0105\u201d. Jeszcze w latach 70-tych by\u0142 to obszar, kt\u00f3ry w okresie zimowo-wiosennym regularnie ulega\u0142 zalaniu. Jako dzieci je\u017adzili\u015bmy tam zim\u0105 na \u0142y\u017cwach i sankach, wiosn\u0105 p\u0142ywali\u015bmy na zrobionych w\u0142asnor\u0119cznie tratwach. Jak pami\u0119tam, wody przewa\u017cnie by\u0142o na oko\u0142o p\u00f3\u0142 metra g\u0142\u0119boko\u015bci. Niejednokrotnie kto\u015b z nas zalicza\u0142 k\u0105piel w zimnej wodzie, przy akompaniamencie \u015bmiechu towarzyszy. Mniej  zabawne by\u0142o, gdy wracali\u015bmy do domu, przemoczeni i zzi\u0119bni\u0119ci. Rodzice jako\u015b nie podzielali naszej weso\u0142o\u015bci.<\/p>\n

Z wspomnianym lasem wi\u0105\u017ce si\u0119 pewna historia, kt\u00f3r\u0105 chcia\u0142bym przytoczy\u0107, a kt\u00f3ra rozegra\u0142a si\u0119 w czasach wojny. Jesieni\u0105 1944 roku, gdy front sta\u0142 na Wi\u015ble i Narwi, nasze tereny sta\u0142y si\u0119 jego bezpo\u015brednim zapleczem. Niemcy zorganizowali w lesie magazyny amunicyjne. Od strony wsi, obecnie na wysoko\u015bci posesji o numerze 59, wybudowali wybrukowan\u0105 drog\u0119, przeznaczon\u0105 do transportu ko\u0142owego. Od strony Krasnego doprowadzono do lasu kolejk\u0119 w\u0105skotorow\u0105 z bocznic\u0105 kolejow\u0105 do roz\u0142adunku. W\u0105skotor\u00f3wka mia\u0142a po\u0142\u0105czenie z Makowem Mazowieckim, Przasnyszem, M\u0142aw\u0105 i Ciechanowem. Musia\u0142y by\u0107 w lesie jakie\u015b tymczasowe zabudowania, prawdopodobnie drewniane. Wartownik\u00f3w, kt\u00f3rzy pilnowali tych magazyn\u00f3w, zakwaterowano w domach w W\u0119\u017cewie. U moich dziadk\u00f3w w dwuizbowym drewnianym domu, mieszka\u0142o ich w jednym pokoju trzech. Dziadkowie z pi\u0119ciorgiem dzieci i babci\u0105 \u201cgnie\u017adzili\u201d si\u0119 w drugiej izbie. W styczniu 1945 roku ruszy\u0142a nawa\u0142a sowiecka, w\u015br\u00f3d naszych niemieckich \u201ego\u015bci\u201d zapanowa\u0142a nerwowo\u015b\u0107, a wkr\u00f3tce i panika. Mimo tego, zacz\u0119li wysadza\u0107 w po\u015bpiechu pozostawione w le\u015bnym magazynie zapasy amunicyjne. Starsi ludzie opowiadali jak nad W\u0119\u017cewem \u201cgwizda\u0142y\u201d od\u0142amki. M\u0142odszy brat mojego ojca, kt\u00f3ry mia\u0142 wtedy nieca\u0142y rok, spa\u0142 w domu w ko\u0142ysce. Od\u0142amki wpad\u0142y przez okno i utkwi\u0142y w obrazie Matki Boskiej, kt\u00f3ry wisia\u0142 na \u015bcianie nad nim. Przera\u017cona babcia wbiegaj\u0105c do mieszkania, z niedowierzaniem patrzy\u0142a na ma\u0142ego Jerzego, kt\u00f3ry nawet si\u0119 nie przebudzi\u0142.  Obraz Matki Boskiej znajduje si\u0119 w rodzinie po dzi\u015b dzie\u0144. 17 stycznia do W\u0119\u017cewa wkroczyli Rosjanie. Oni r\u00f3wnie\u017c, po jakim\u015b czasie, zacz\u0119li oczyszcza\u0107 las z resztek amunicji. Zbierali niewypa\u0142y w jedno miejsce i wysadzali. Ludzie d\u0142ugo pami\u0119tali pot\u0119\u017cne detonacje, a leje po nich s\u0105 widoczne do dnia dzisiejszego. Saperzy swoj\u0105 prac\u0119 wykonali jednak ma\u0142o dok\u0142adnie, gdy\u017c na pociski natrafiano jeszcze d\u0142ugo po wojnie. Ch\u0142opcy z ca\u0142ej okolicy r\u00f3wnie\u017c wykazywali niebezpieczne zainteresowanie niewybuchami, w swoim \u017cargonie zwali to chodzeniem \u201ena proch\u201d.<\/p>\n

Z tego typu poszukiwaniami wi\u0105\u017ce si\u0119 smutna historia czterech rodzin. Kilkunastoletni ch\u0142opcy ze wsi, po lekcjach w szkole, wypasali krowy na przyleg\u0142ych do lasu \u0142\u0105kach. Mi\u0119dzy innymi robili to starsi bracia mojej  przysz\u0142ej mamy, Janusz i Stanis\u0142aw Pikus. Bywa\u0142 tam r\u00f3wnie\u017c m\u00f3j przysz\u0142y ojciec Kazimierz, kt\u00f3ry si\u0119 z nimi kolegowa\u0142. Tego feralnego dnia 16 maja 1952 roku by\u0142 tam z nich tylko Stanis\u0142aw. Opr\u00f3cz niego by\u0142o czterech innych ch\u0142opc\u00f3w, byli to: Baprawski Mieczys\u0142aw, Grzeszczak Krzysztof, Mi\u0142oszewski S\u0142awomir i nieznany mi z imienia Szmyt z pobliskiego Kozina. M\u0142odzie\u0144cy znale\u017ali sporych rozmiar\u00f3w pocisk. Wpadli na pomys\u0142, \u017ce rozpal\u0105 ognisko i  wrzuc\u0105 go do niego. Przechodz\u0105c z plan\u00f3w do czynu, przestraszyli si\u0119 i zacz\u0119li ucieka\u0107 w stron\u0119 pobliskiego rowu, aby schowa\u0107 si\u0119. Niestety, w momencie wybuchu pocisku zd\u0105\u017cy\u0142 schroni\u0107 si\u0119 tylko Mietek. Czterech pozosta\u0142ych zgin\u0119\u0142o. Po tej tragedii d\u0142u\u017cszy czas omijano las z daleka. Ludzka pami\u0119\u0107 jest jednak kr\u00f3tka i nast\u0119pne pokolenie ch\u0142opak\u00f3w zacz\u0119\u0142o przejawia\u0107 identyczne zainteresowanie niewybuchami.  Pod koniec lat 70., m\u00f3j m\u0142odszy kolega znalaz\u0142 w lesie granat. Postanowi\u0142 zanie\u015b\u0107 go do szko\u0142y, aby pochwali\u0107 si\u0119 nim przed kolegami. Id\u0105c \u015bladem  trasy kolejki w\u0105skotorowej w Krasnem, przy lesie, w odleg\u0142o\u015bci oko\u0142o 200 m do szko\u0142y, upu\u015bci\u0142 granat. Nast\u0105pi\u0142 wybuch. Ch\u0142opak prze\u017cy\u0142, ale zosta\u0142 nafaszerowany od\u0142amkami, jak nie przymierzaj\u0105c placek rodzynkami. Mimo operacji, wiele od\u0142amk\u00f3w zosta\u0142o w jego ciele. A\u017c strach pomy\u015ble\u0107, co by si\u0119 sta\u0142o, gdyby granat zani\u00f3s\u0142 na teren szko\u0142y. Pami\u0119tam, jak\u0105 panik\u0119 incydent wywo\u0142a\u0142 w\u015br\u00f3d doros\u0142ych. Zakaz wchodzenia do lasu, saperzy szukaj\u0105cy niewybuch\u00f3w. Co ciekawe, w efekcie prac \u201erozbrojeniowych\u201d znaleziono pocisk w rowie odwadniaj\u0105cym, niemal w samym centrum W\u0119\u017cewa. Dobrze, \u017ce nast\u0119pne pokolenia m\u0142odych ch\u0142opc\u00f3w, przesta\u0142y si\u0119 interesowa\u0107 takimi w\u0105tpliwymi \u201eatrakcjami\u201d naszego lasu. Jestem przekonany, \u017ce takich  \u201cniespodzianek\u201d czeka tam jeszcze ca\u0142kiem sporo. W ostatnich latach Lasy Pa\u0144stwowe zacz\u0119\u0142y wyr\u0105b obszar\u00f3w, na kt\u00f3rych znajdowa\u0142y si\u0119 magazyny z amunicj\u0105. W puste miejsca sadzony jest m\u0142ody las.<\/p>\n

Co si\u0119 dzia\u0142o z \u0142\u0105kami ? to jeszcze starsza historia .<\/p>\n

W 1864r., po powstaniu styczniowym, ukazem carskim wie\u015b zosta\u0142a skomasowana, a gospodarstwa scalone. Ka\u017cdy gospodarz dosta\u0142 po \u0142anie ziemi (ok 25h). Wydzielone zosta\u0142y wsp\u00f3lnotowe dzia\u0142ki, od po\u0142udniowej strony lasu, zwane Suci\u0105 i pod Helenowem zwane Kacze\u0144cem. \u0141\u0105ki zosta\u0142y podzielone mi\u0119dzy gospodarzy dopiero po ostatniej wojnie. Do\u015b\u0107 szybko w\u0142a\u015bciciele zacz\u0119li dzieli\u0107 swoje obszerne nadzia\u0142y ziemi, tak\u017ce do dzi\u015b nie zachowa\u0142 si\u0119 \u017cadne w pierwotnym rozmiarze. Zdarzaj\u0105 si\u0119 za to dzia\u0142ki o szeroko\u015bci 6m i d\u0142ugo\u015bci 1km. Sytuacja ta powoli si\u0119 odwraca. Ziemi uprawa jest scalana, niestety przy du\u017cym udziale rolnik\u00f3w pochodz\u0105cy z innych miejscowo\u015bci, nie zwi\u0105zanych z W\u0119\u017cewem urodzeniem lub wi\u0119zami krwi.<\/p>\n

Autor:  Bogdan Zarodkiewicz<\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

 Las, \u0142\u0105ki i niewybuchy W latach 30. XX wieku na ziemiach s\u0105siaduj\u0105cych od po\u0142udniowej strony z W\u0119\u017cewem, ksi\u0119\u017cna Czartoryska, zarz\u0105dzi\u0142a posadzenie lasu. Teren by\u0142 podmok\u0142y. Sadzono g\u0142\u00f3wnie olszyn\u0119 i jesiony, a na wzniesieniach terenu sosny, brzezin\u0119 i d\u0119by. W lesie by\u0142o kilka staw\u00f3w. Przep\u0142ywa\u0142 r\u00f3wnie\u017c ciek wodny. Zbiera\u0142 on  na nadmiar w\u00f3d z p\u00f3l w\u0119\u017cewskich […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":10902,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":0,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","footnotes":""},"categories":[12,132,1],"tags":[],"class_list":["post-10912","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-historyczne","category-inne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10912","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10912"}],"version-history":[{"count":8,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10912\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11344,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10912\/revisions\/11344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10902"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10912"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10912"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10912"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}