k.wyszkows@wp.pl<\/a>.<\/p>\n\n\n\nPatrz\u0105c na t\u0119 wspania\u0142\u0105 fotografi\u0119 – cenn\u0105 pami\u0105tk\u0119 naszej historii, nie tylko w\u0119\u017cewskiej – mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 kilka istotnych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w i jednocze\u015bnie, na podstawie tego obrazu przesz\u0142o\u015bci, zada\u0107 kilka pyta\u0144.<\/p>\n\n\n\n
Po pierwsze, widzimy grup\u0119 m\u0142odych ludzi pi\u0119knie ubranych, w strojach ze swojej epoki, kobiety w pi\u0119knych garsonkach, sukienkach i bluzkach, m\u0119\u017cczy\u017ani w \u015bwiec\u0105cych butach, tzw. oficerkach, garniturach i p\u0142aszczach. Wszyscy s\u0105 powa\u017cni, sympatyczni, bliscy nam, jak by to byli nasi starsi bracia i siostry.<\/p>\n\n\n\n
Na dole fotografii umieszczono napis i dat\u0119: \u201eSTOW. M\u0141ODZIE\u017bY POLSKEJ w W\u0118\u017bEWIE 1\/IV 1928 r.\u201d Z kalendarza wiadomo, \u017ce w tym dniu by\u0142a niedziela palmowa, co by wyja\u015bnia\u0142o od\u015bwi\u0119tne, pi\u0119kne ubrania. Lecz co to by\u0142o za stowarzyszenie, kiedy i jak powsta\u0142o?<\/p>\n\n\n\n
Zapraszam do przeczytania tekstu poni\u017cej, w kt\u00f3rym przedstawiam og\u00f3lny zarys powstania na bliskich nam terenach Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej. Wielk\u0105 pomoc\u0105 i g\u0142\u00f3wn\u0105 baz\u0105 w moich poszukiwaniach okaza\u0142 si\u0119 biuletyn, wydany w P\u0142ocku w 1925 roku, staraniem i nak\u0142adem P\u0142ockiego Zwi\u0105zku Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej, na pi\u0119ciolecie istnienia, pt. \u201eOdradzaj\u0105ca si\u0119 \u201eM\u0142oda Polska\u201d (1919-1924)\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Mo\u017ce na pocz\u0105tku przekornie napisz\u0119, \u017ce – niestety – nie wiadomo, kiedy powsta\u0142o Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy Polskiej w W\u0119\u017cewie, mo\u017ce w chwili zrobienia tej fotografii? A mo\u017ce przynajmniej niewiele wcze\u015bniej przed jej wykonaniem? Wiadomo, \u017ce na naszych terenach dzia\u0142a\u0142 silny ruch ludowy i jego stowarzyszenie pod nazw\u0105 Zwi\u0105zek M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej \u201eWici\u201d. Z inicjatywy tej organizacji zbudowano figurk\u0119 na krzy\u017c\u00f3wkach (pisa\u0142em o tym w artykule \u201eKapliczki i krzy\u017ce przydro\u017cne w gminie Krasne\u201d), a mo\u017ce te dwie organizacje to ta sama grupa ludzi dzia\u0142aj\u0105ca na rzecz naszej – swojej ma\u0142ej ojczyzny? Cz\u0119\u015bciow\u0105 odpowied\u017a na to pytanie daje wspomniany powy\u017cej biuletyn p\u0142ocki.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
\u201e(\u2026Zanim w 1919 roku pocz\u0119\u0142y powstawa\u0107 u nas Stowarzyszenia Polskiej M\u0142odzie\u017cy, wzorowane na ustawie Wielkopolski, po licznych wioskach by\u0142ej kongres\u00f3wki istnia\u0142y dosy\u0107 liczne organizacje M\u0142odzie\u017cy p\u0142ci obojga, pod nazw\u0105 \u201eko\u0142o m\u0142odzie\u017cy wiejskiej\u201e ko\u0142a te powsta\u0142y przy k\u00f3\u0142kach rolniczych, posiadaj\u0105cych swoj\u0105 macierz w centralnym towarzystwie rolniczym, obejmuj\u0105cym dzia\u0142alno\u015bci\u0105 swoj\u0105 teren Kongres\u00f3wki. Z chwil\u0105 oderwania si\u0119 wielu k\u00f3\u0142ek rolniczych od Centralnego Towarzystwa Rolniczego w roku 1920 i wytworzenia si\u0119 odmiennej centrali dla oderwanych k\u00f3\u0142ek rolniczych pod nazw\u0105 \u201eCentralny Zwi\u0105zek K\u00f3\u0142ek Rolniczych\u201d, praca nad organizowaniem mieszanych K\u00f3\u0142 M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej wzmog\u0142a si\u0119 jeszcze bardziej. Dawne pisma \u201eNasza Dru\u017cyna\u201d, a obecny \u201eSiew\u201d \u2013 reprezentuje sob\u0105 ruch w\u015br\u00f3d mieszanych K\u00f3\u0142 M\u0142odzie\u017cy Wiejskiej. Niezale\u017cnie od tego organizowa\u0142a przed wybuchem wojny z 1914 roku mieszane ko\u0142a M\u0142odzie\u017cy na wsi lub w mie\u015bcie i Polska Macierz Szkolna. Ot\u00f3\u017c z chwil\u0105 gdy w roku 1919 pocz\u0119\u0142y zjawia\u0107 si\u0119 na gruncie by\u0142ej Kongres\u00f3wki Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej, czy to m\u0119skie czy to \u017ce\u0144skie, owiane wybitnie ruchem katolicko-polskim \u2013 niekt\u00f3re z k\u00f3\u0142 m\u0142odzie\u017cy pocz\u0119\u0142y przyjmowa\u0107 regulamin Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej i przekszta\u0142ca\u0107 si\u0119 w Stowarzyszenia, zatrzymuj\u0105c na razie swych cz\u0142onk\u00f3w ch\u0142opc\u00f3w i dziewcz\u0119ta. Niekt\u00f3re z diecezjalnych Zwi\u0105zk\u00f3w Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej, nie chc\u0105c zra\u017ca\u0107 do siebie m\u0142odzie\u017cy z dawnych k\u00f3\u0142 mieszanych, przyjmowa\u0142y do stowarzyszenia mieszane \u2026)\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\nTrzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce pomys\u0142odawc\u0105 Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej (SMP) by\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Rzymsko-Katolicki, kt\u00f3ry zaleca\u0142 tworzenie si\u0119 struktur Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej M\u0119skiej i \u017be\u0144skiej, ale od pocz\u0105tku z przyczyn przytoczonych w biuletynie powy\u017cej, tolerowano te\u017c grupy mieszane.<\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142y stowarzyszenia i po co by\u0142y? Cytuj\u0119 jeszcze jeden fragment, kt\u00f3ry wyja\u015bnia jak powsta\u0142 zwi\u0105zek P\u0142ocki?<\/p>\n\n\n\n
\u201e(\u2026Gdy mi\u0142o\u015bciwe rz\u0105dy Opatrzno\u015bci Bo\u017cej dokona\u0142y cudu wskrzeszenia Polski, jako pa\u0144stwa nie zale\u017cnego ani od Rosji, ani od Austrii, ani od Niemiec \u2013 wtedy, przy ko\u0144cu 1918r., nasi bracia kap\u0142ani z Wielkopolski, gdzie praca nad m\u0142odzie\u017c\u0105 by\u0142a prowadzona ju\u017c dawniej i gdzie istnia\u0142y Stowarzyszenia pod nazw\u0105 \u201e Towarzystwo m\u0142odzie\u017cy\u201d, przybyli do stolicy naszej do Warszawy, aby przyj\u015b\u0107 z pomoc\u0105 by\u0142ej \u201eKongres\u00f3wce\u201d i wytworzy\u0107 wsp\u00f3ln\u0105 organizacj\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\nNarady te, prowadzone pod naczeln\u0105 piecz\u0105, czyli protektoratem ksi\u0119\u017cy Biskup\u00f3w, sprawi\u0142y, \u017ce zrozumiano potrzeb\u0119 przyj\u015bcia z pomoc\u0105 wszystkiej m\u0142odzie\u017cy ca\u0142ej Polski. Uznano za konieczne dla obecnych i przysz\u0142ych pracownik\u00f3w w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy urz\u0105dzi\u0107 d\u0142u\u017cszy zjazd spo\u0142eczny, kurs nauki, jak rozumie\u0107 prac\u0119 w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy, jak j\u0105 prowadzi\u0107, jak zdobywa\u0107 m\u0142odzie\u017c do stowarzysze\u0144 a starsze spo\u0142ecze\u0144stwo zyskiwa\u0107, aby popar\u0142o skutecznie dobre ch\u0119ci i zabiegi m\u0142odzie\u017cy \u2026..)<\/em><\/p>\n\n\n\n(\u2026. Tak wi\u0119c w maju 1919 roku w Poznaniu zbudowano plan jak ca\u0142\u0105 nasz\u0105 Rzeczypospolit\u0105 otoczy\u0107 opiek\u0105, aby m\u0142odzie\u017c nasza \u2013 ta przysz\u0142o\u015b\u0107 Narodu, sta\u0142a si\u0119 odpowiedni\u0105 do budowy katolickiej Polski. Cze\u015b\u0107 tym, kt\u00f3rzy wp\u0142yn\u0119li na dokonanie si\u0119 tego czynu- Cze\u015b\u0107 tym, co otoczyli sw\u0105 piecz\u0105 ca\u0142\u0105 t\u0105 robot\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\nSekretarzem Jeneralnym dla Zwi\u0105zku P\u0142ockiego Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej zosta\u0142 mianowany przez J.E. Biskupa, ksi\u0119dza Antoniego Nowowiejskiego, dotychczasowy kierownik duchowny alumn\u00f3w Seminarium Duchownego P\u0142ockiego, uczestnik zjazdu Warszawskiego z roku 1918 i kursu w Poznaniu z 1919 roku Ksi\u0105dz J\u00f3zef Strojnowski .<\/em><\/p>\n\n\n\nMiesi\u0105c Czerwiec 1919 roku datuje si\u0119 jako zapocz\u0105tkowanie roboty spo\u0142ecznej w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy wed\u0142ug programu og\u00f3lnego. W miesi\u0105cu czerwcu tego\u017c 1919 roku zaczyna dzia\u0142a\u0107 P\u0142ocki Zwi\u0105zek Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej \u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\n( \u2026 Zadaniem Zwi\u0105zku P\u0142ockiego by\u0142o od pocz\u0105tku to, aby przy\u015bpieszy\u0107 Ojczy\u017anie naszej spo\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy zast\u0119py \u015bwiat\u0142ych katolik\u00f3w i katoliczek i dzielnych syn\u00f3w i c\u00f3ry Ojczy\u017anie, st\u0105d rozpocz\u0119to organizowanie Stowarzysze\u0144 Polskiej M\u0142odzie\u017cy M\u0119skiej i Stowarzysze\u0144 Polskiej M\u0142odzie\u017cy \u017be\u0144skiej.<\/em><\/p>\n\n\n\nTrudne warunki polityczne, w jakich budowa\u0142a si\u0119 Ojczyzna nasza, ustawiczne zmiany w Rz\u0105dzie, ostre walki r\u00f3\u017cnych stronnictw politycznych, jaskrawe wa\u015bnie partyjne, obni\u017cenie si\u0119 przez d\u0142ug\u0105 wojn\u0119 poczucia obywatelskich obowi\u0105zk\u00f3w, og\u00f3lny upadek moralny i materialny, l\u0119k przed zrzeszeniem si\u0119, s\u0142abe rozumienie, \u017ce budowa\u0107 Polsk\u0119 ma nie tylko rz\u0105d z Sejmem, ale ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwo, wreszcie brak \u015brodk\u00f3w finansowych i dogodnej koniunkcji na obszarze diecezji P\u0142ockiej sprawi\u0142y, \u017ce ruch organizacyjny w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy by\u0142 i jest dot\u0105d bardzo powolny \u2026)<\/em><\/p>\n\n\n\nNie mog\u0119 nie skomentowa\u0107 tego pi\u0119knego \u015bwiadectwa wspania\u0142ego patriotyzmu naszych przodk\u00f3w zaraz po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci. To by\u0142y ekstremalnie trudne warunki, przecie\u017c organizacje polskie powstawa\u0142y w czasie wojny o granice , przera\u017caj\u0105cej biedy i w chwili, kiedy nie wiadomo by\u0142o, czy Polska w og\u00f3le powstanie? Trzeba tak\u017ce wiedzie\u0107, \u017ce niepodleg\u0142o\u015bciowe organizacje i stowarzyszenia schodzi\u0142y do podziemia w obawie przed wkraczaj\u0105cymi na nasze tereny wojskami bolszewickimi. Taki los spotka\u0142 mi\u0119dzy innymi Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy Polskiej w Krzynow\u0142odze Wielkiej.<\/p>\n\n\n\n
W organizacji pod nazw\u0105 \u201eStowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy Polskiej\u201d dzia\u0142a\u0142y pod jedn\u0105 nazw\u0105 trzy stowarzyszenia: Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy M\u0119skiej, \u017be\u0144skiej i Mieszanej.<\/p>\n\n\n\n
W powiecie przasnyskim, w dniu 3 sierpnia 1919 r., powsta\u0142o w Krzynow\u0142odze Wielkiej pierwsze Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy Polskiej (Stowarzyszenie Mieszane)<\/strong>, by\u0142o to tak\u017ce pierwsze stowarzyszenie tego typu w diecezji p\u0142ockiej, prawdopodobnie na skutek dzia\u0142a\u0144 wojennych nie by\u0142o aktywne, jednak nie zamar\u0142o przynajmniej do roku 1924.<\/p>\n\n\n\nW diecezji p\u0142ockiej w latach 1919 -1924 powsta\u0142o 7 stowarzysze\u0144 tego typu, a do 1924 roku przetrwa\u0142o tylko 4.<\/p>\n\n\n\n
Jako jedno z pierwszych, najbli\u017cej naszych teren\u00f3w, powsta\u0142o Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy (Polskiej) M\u0119skiej <\/strong>w \u0141opacimiu (w listopadzie 1919 r.), w gminie So\u0144sk pod Ciechanowem. W powiecie przasnyskim najwcze\u015bniej powsta\u0142o Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy M\u0119skiej w Krzynow\u0142odze Ma\u0142ej (w 1921 r.), kolejne w 1921 r. w So\u0144sku, w styczniu 1922 r. w Ciechanowie, w Makowie Mazowieckim w pa\u017adzierniku 1922 r., a w powiecie makowskim w Krasnosielcu w listopadzie 1923 r.<\/p>\n\n\n\nW ca\u0142ej diecezji p\u0142ockiej w latach 1919 – 1924 powsta\u0142o 52 Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy M\u0119skiej, z kt\u00f3rych do 1925 roku przetrwa\u0142o tylko 28.<\/p>\n\n\n\n
Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy (Polskiej) \u017be\u0144skiej <\/strong>najwcze\u015bniej powsta\u0142o na terenach p\u00f3\u0142nocnego Mazowsza w powiecie ciechanowskim: \u0141apucin (maj 1919 r.), Lekowo (grudzie\u0144 1919 r.), Go\u0142ymin (maj 1920 r.), Pa\u0142uki (grudzie\u0144 1920 r.) i w samym Ciechanowie – 23 grudnia 1920 r. W powiecie przasnyskim najwcze\u015bniej powsta\u0142o Stowarzyszenie M\u0142odzie\u017cy \u017be\u0144skiej w Krzynow\u0142odze Ma\u0142ej 12 czerwca 1921 roku. W Makowie Mazowieckim – w pa\u017adzierniku 1922 r., a w Krasnosielcu 21 pa\u017adziernika 1923 r..<\/p>\n\n\n\nW ca\u0142ej diecezji p\u0142ockiej, w latach 1919 \u2013 1924, powsta\u0142o a\u017c 65 Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy \u017be\u0144skiej, z kt\u00f3rych do 1925 r. przetrwa\u0142o 41.<\/p>\n\n\n\n
Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej przyj\u0119\u0142y za swojego Patrona \u015bw. Stanis\u0142awa Kostk\u0119, pochodz\u0105cego – jak wiadomo – z Rostkowa ko\u0142o Przasnysza. Postanowiono, \u017ce trzeba sprowadzi\u0107 do Polski znaczniejszej relikwii tego \u015bwi\u0119tego, by mog\u0142o powsta\u0107 Sanktuarium w Rostkowie<\/p>\n\n\n\n
Oto odezwa z dnia 29 czerwca 1921 r. :<\/p>\n\n\n\n
\u201eKatolicka m\u0142odzie\u017c diecezji p\u0142ockiej, zrzeszona w Stowarzyszenia Polskiej M\u0142odzie\u017cy M\u0119skiej i \u017be\u0144skiej, z tytu\u0142u swojego II Zjazdu, odbytego w mie\u015bcie Ciechanowie, znajduj\u0105c si\u0119 dnia 29 czerwca 1921 roku w Rostkowie, w miejscu rodzinnem \u015bwi\u0119tego Stanis\u0142awa Kostki, \u0142\u0105cznie z cz\u0142onkami Patron\u00f3w, a nadto znajduj\u0105c\u0105 si\u0119 tam\u017ce pod t\u0119 chwil\u0119 m\u0142odzie\u017c\u0105 niestowarzyszon\u0105 w liczbie oko\u0142o 500 os\u00f3b, w pe\u0142nym rozumieniu, \u017ce Rostkowo winno sta\u0107 si\u0119 \u015bwi\u0105tnic\u0105 \u2013 Sanktuarium M\u0142odzie\u017cy Polskiej, zwraca si\u0119 z pokor\u0105 a gor\u0105c\u0105 pro\u015bb\u0105 do Najprzewielebniejszego Biskupa diecezji p\u0142ockiej, aby w swojej ojcowskiej troskliwo\u015bci o dobro diecezji i wszystkiej polskiej m\u0142odzie\u017cy, raczy\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 sprowadzeniem dla Rostkowa znaczniejszej relikwii naszego \u015bwi\u0119tego Patrona Stanis\u0142awa Kostki\u201d.<\/em><\/p>\n\n\n\n30 kwietnia 1923 r. Biskup P\u0142ocki Antoni Nowowiejski otrzyma\u0142 w Rzymie drobn\u0105 relikwi\u0119 \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki.<\/p>\n\n\n\n
Jak wiemy doskonale w Rostkowie jest obecnie Sanktuarium \u015bw. Stanis\u0142awa Kostki, kt\u00f3re powsta\u0142o 12 maja 2000 r.. Kto zacz\u0105\u0142, jak do tego dosz\u0142o i z czyjej inicjatywy, to teraz ju\u017c wiadomo, tylko dlaczego to tak d\u0142ugo trwa\u0142o?<\/p>\n\n\n\n
W 1930 r. w diecezji p\u0142ockiej zacz\u0119to organizowa\u0107 Akcj\u0119 Katolick\u0105. Z polecenia ks. arcybiskupa t\u0105 spraw\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 ks. Jan Karwowski (proboszcz w Krasnem od 18.07.1932 r. do 11.01.1940 r.), mianowany jej pierwszym dyrektorem.<\/p>\n\n\n\n
Zapraszam do przeczytania biografii ksi\u0119dza Jana Karwowskiego \u201eNasz Ksi\u0105dz\u201d https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=9742<\/em><\/p>\n\n\n\nW pewnym sensie rokiem prze\u0142omowym dla Stowarzysze\u0144 M\u0142odzie\u017cy Polskiej sta\u0142 si\u0119 rok 1934, w kt\u00f3rym Episkopat Polski podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o w\u0142\u0105czeniu SMP w struktury Akcji Katolickiej. W tym momencie przekszta\u0142cono Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej w Katolickie Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy M\u0119skiej i Katolickie Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy \u017be\u0144skiej, skupione na poziomie diecezjalnym w zwi\u0105zkach.<\/p>\n\n\n\n
Ale to ju\u017c troch\u0119 inna historia.(\u2026)<\/p>\n\n\n\n
Pomys\u0142odawc\u0105 powstania w W\u0119\u017cewie Stowarzyszenia M\u0142odzie\u017cy Polskiej by\u0142 prawdopodobnie proboszcz parafii Bogate – do kt\u00f3rej wtedy nale\u017ca\u0142o W\u0119\u017cewo – ksi\u0105dz Walenty Mroczkowski. Mieszka\u0144cy naszej miejscowo\u015bci – jak wiemy – brali czynny udzia\u0142 w kilku organizacjach, takich jak chocia\u017cby Stra\u017c Po\u017carna. Na fotografii powy\u017cej jest kilku stra\u017cak\u00f3w, m.in.: Franciszek B\u0142aszczak, bracia Zarodkiewicze, Stanis\u0142aw B\u0142aszczak budowniczy figurki na krzy\u017c\u00f3wkach. Licz\u0119, \u017ce po publikacji artyku\u0142u dowiemy si\u0119 wi\u0119cej o osobach na fotografii.<\/p>\n\n\n\n
My\u015bl\u0119, \u017ce trzeba bra\u0107 przyk\u0142ad od naszych przodk\u00f3w i anga\u017cowa\u0107 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacji, kt\u00f3re piel\u0119gnuj\u0105 i promuj\u0105 warto\u015bci patriotyczne, spo\u0142eczne i religijne. Przyk\u0142adem takiej organizacji s\u0105 jednostki stra\u017cy po\u017carnej zrzeszone w Ochotniczej Stra\u017cy Po\u017carnej Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n\n\n\n
Z powa\u017caniem<\/strong><\/p>\n\n\n\nKrzysztof Wyszkowski<\/p>\n\n\n\n
k.wyszkows@wp.pl<\/p>\n\n\n\n
Bibliografia:<\/strong><\/p>\n\n\n\n- Odradzaj\u0105ca si\u0119 \u201eM\u0142oda Polska\u201d (1919-1924), P\u0142ock, 1925 r.<\/li>
- \u201eNasz Ksi\u0105dz\u201d Ks. Jan Karwowski \u2013 proboszcz w Krasnem od 18.07.1932 r. do 11.01.1940 r. https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=9742<\/li>
- \u201eKapliczki i krzy\u017ce przydro\u017cne w gminie Krasne\u201d https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=11441<\/li>
- http:\/\/www.sanktuariumrostkowo.pl\/<\/li><\/ul>\n\n\n\n
Korekta<\/strong>: Kazimierz Koz\u0142owski<\/p>\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trudne pocz\u0105tki ( SMP ) na p\u00f3\u0142nocnym Mazowszu. Na wst\u0119pie dzi\u0119kuj\u0119 Pa\u0144stwu Stefanowi i Teresie B\u0142aszczak za udost\u0119pnienie tej cennej i pi\u0119knej rodzinnej pami\u0105tki. Aktualnie tylko niekt\u00f3re osoby na powy\u017cszej fotografii s\u0105 rozpoznane z imienia i nazwiska. Prosz\u0119 wi\u0119c osoby, kt\u00f3re rozpoznaj\u0105 na fotografii swoich bliskich lub znajomych o kontakt na adres k.wyszkows@wp.pl. Patrz\u0105c na […]<\/p>\n","protected":false},"author":42,"featured_media":12026,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_editorskit_title_hidden":false,"_editorskit_reading_time":6,"_editorskit_is_block_options_detached":false,"_editorskit_block_options_position":"{}","footnotes":""},"categories":[12,22,132,1],"tags":[],"class_list":["post-12024","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-news","category-felieton","category-historyczne","category-inne"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12024","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/42"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12024"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12024\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12028,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12024\/revisions\/12028"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12026"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12024"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12024"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/osp.wezewo.info\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12024"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}