23 grudnia 1997 Publicystyka <\/strong><\/p>\n -Dawniej Bo\u017cemu Narodzeniu towarzyszy\u0142 bardziej \u015bwi\u0105teczny nastr\u00f3j. Po spo\u017cyciu wigilijnego posi\u0142ku ca\u0142a rodzina spotyka\u0142a si\u0119 przy choince, bra\u0142a za r\u0119ce i tworz\u0105c ko\u0142o \u015bpiewa\u0142a\u00a0 kol\u0119dy -78- letnia Kazimiera Zarodkiewicz z W\u0119\u017cewa<\/strong> (gm. Krasne) wspomina ,jak wygl\u0105da\u0142y \u015bwi\u0119ta Kilkadziesi\u0105t lat temu<\/p>\n <\/p>\n Inne by\u0142y ju\u017c same przygotowania do \u015bwi\u0105t Bo\u017cego Narodzenia. Przez cztery tygodnie\u00a0 poprzedzaj\u0105ce Wigili\u0119 nie jedzono mi\u0119snych potraw. Jedynymi t\u0142uszczami, kt\u00f3re spo\u017cywano by\u0142o mleko i olej. \u2013 Nie mo\u017cna si\u0119 by\u0142o doczeka\u0107, kiedy sko\u0144czy si\u0119 post<\/em><\/strong> \u2013 m\u00f3wi pani Kazimiera .<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Dzi\u015b wiele gospody\u0144 kupuje na \u015bwi\u0119ta gotowe wyroby w cukierni . Dawniej gospodynie same piek\u0142y r\u00f3\u017cnego rodzaju placki . W niekt\u00f3rych biedniejszych domach pojawia\u0142 si\u0119 one jedynie z okazji najwa\u017cniejszych \u015bwiat. Nic dziwnego \u017ce ich smak pami\u0119tano bardzo d\u0142ugo. Przed \u015bwi\u0119tami na wsi zawsze wyrabiano te\u017c r\u00f3\u017cne wyroby w\u0119dliniarskie i mi\u0119sne.<\/p>\n Panowa\u0142o przekonanie , \u017ce Bo\u017ce Narodzenie jest znakomit\u0105 okazja do zapomnienia o jakichkolwiek rodzinnych lub s\u0105siedzkich sprzeczkach .Nawet najbardziej zatwardziali wrogowie przepraszali si\u0119 w okresie adwentu. Bali si\u0119 \u017ce nie otrzymaj\u0105 od ksi\u0119dza rozgrzeszenia podczas spowiedzi .W dniu Wigilii r\u00f3wnie\u017c poszczono. Obfity posi\u0142ek spo\u017cywano dopiero wieczorem. Gdy na niebie zab\u0142ys\u0142a pierwsza gwiazda, gospodarz przynosi\u0142 siano na st\u00f3\u0142, przy kt\u00f3rym zasiada\u0142a ca\u0142a rodzina. Gospodyni przykrywa\u0142a go bia\u0142ym obrusem.<\/p>\n Potrawy wigilijne wygl\u0105da\u0142y jak te wsp\u00f3\u0142czesne . Nie wszystkich sta\u0107 by\u0142o na przyrz\u0105dzenie dwunastu da\u0144. Starano si\u0119 jednak, a\u017ceby by\u0142o ich tyle ,ilu Chrystus mia\u0142 aposto\u0142\u00f3w\u2026<\/p>\n Wieczerz\u0119 zawsze rozpoczyna\u0142 gospodarz .To on pierwszy sk\u0142ada\u0142 wszystkim \u017cyczenia i dzieli\u0142 si\u0119 op\u0142atkiem najpierw z \u017con\u0105 a potem z dzie\u0107mi i pozosta\u0142ymi krewnymi. Bywa\u0142o, \u017ce na Wigili\u0119 do domu rodzic\u00f3w pani Zarodkiewicz przyje\u017cd\u017ca\u0142o 20 os\u00f3b. Tak jak nakazywa\u0142a tradycja \u2013 jedno miejsce przy stole zostawiano puste dla nieznanego przybysza. Zdarza\u0142o si\u0119 \u017ce zasiad\u0142 przy nim biedak lub zb\u0142\u0105dzony podr\u00f3\u017cny . Najskromniej wygl\u0105da\u0142y Wigilie w czasie okupacji. Gdy nieby\u0142o op\u0142atka. Dzielili\u015bmy si\u0119 chlebem <\/em><\/strong>\u2013 opowiada kobieta. Po dzieleniu si\u0119 op\u0142atkiem wr\u00f3\u017cono sobie na podstawie d\u0142ugo\u015bci siana wyci\u0105gni\u0119tego ,spod obrusa. Starsi starali si\u0119 dowiedzie\u0107 jak d\u0142ugo b\u0119d\u0105 \u017cyli. M\u0142odzi dociekali, kiedy stan\u0105 si\u0119 ma\u0142\u017conkami.- Wr\u00f3\u017cbami zainteresowa\u0142 si\u0119 6-letni siostrzeniec. Zapyta\u0142 ojca, co po wr\u00f3\u017cbie trzeba zrobi\u0107 z sianem. Us\u0142ysza\u0142 \u017cartobliw\u0105 odpowiedz, \u017ce trzeba je \u2026. zje\u015b\u0107. Uwierzy\u0142 i zabra\u0142 si\u0119 do jedzenia<\/em><\/strong> \u2013 \u015bmieje si\u0119 pani Zarodkiewicz. Siano jest symbolem miejsca, w kt\u00f3rym urodzi\u0142 si\u0119 Jezus Chrystus. Resztki op\u0142atka wraz z sianem ojciec zanosi\u0142 po wieczerzy krowom. Wierzono, \u017ce tego dnia m\u00f3wi\u0105 one ludzkim g\u0142osem.<\/p>\n \u015awi\u0119ty Miko\u0142aj, je\u015bli ju\u017c si\u0119 pojawi\u0142, przynosi\u0142 dzieciom na og\u00f3\u0142 s\u0142odycze lub owoce cytrusowe. Nie by\u0142o zwyczaju dawania prezent\u00f3w osobom starszym. Co ciekawe, dzieci nie marzy\u0142y o wymy\u015blnych podarunkach, lecz o tym by wiod\u0142o im si\u0119 w nauce lub w dalszym \u017cyciu. Nieod\u0142\u0105cznym elementem \u015bwiat bo\u017cego narodzenia by\u0142a choinka. Kilkadziesi\u0105t lat temu uwa\u017cano ,\u017ce powinna by\u0107 r\u00f3wnie wysoka jak mieszkanie. Niewielu mieszka\u0144c\u00f3w wioski kupowa\u0142o \u015bwi\u0105teczne drzewko. Wi\u0119kszo\u015b\u0107\u00a0 \u201eprzynosi\u0142a\u201d je z lasu, w tajemnicy przed le\u015bnikiem. Choink\u0119 ustawiano na \u015brodku pokoju i ubierano w\u0142asnor\u0119cznie wykonanymi ozdobami \u2013 zawsze rano w dniu Wigilii. Za ozdoby s\u0142u\u017cy\u0142y r\u00f3wnie\u017c ciasteczka w kszta\u0142cie gwiazdek i cukierki, kt\u00f3re wieszano z My\u015bla o najm\u0142odszych. Ozdabiano r\u00f3wnie\u017c samo mieszkanie, m.in. wyrobami ze s\u0142omy nazywanymi paj\u0105kami.<\/p>\n O godzinie 23.00 po Wigilii wszyscy spotykali si\u0119 w ko\u015bciele na pasterce. Tu r\u00f3wnie\u017c \u015bpiewano\u00a0 wsp\u00f3lnie kol\u0119dy i modlono si\u0119. Dowcipnisie rzucali z ch\u00f3ru grochem w pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w nabo\u017ce\u0144stwa. Nikt si\u0119 jednak nie obra\u017ca\u0142, bo zwyczaj znany by\u0142 od dawna.<\/p>\n Nast\u0119pnego dnia, podczas pierwszego dnia \u015bwi\u0105t, po mszy mo\u017cna by\u0142o nareszcie spr\u00f3bowa\u0107 jak smakuj\u0105 w\u0119dliny. A trzeba przyzna\u0107, \u017ce po miesi\u0119cznym po\u015bcie smakowa\u0142y one znakomicie\u2026. Mi\u0119dzy Bo\u017cym Narodzeniem a ostatnim dniem grudnia nie odbywa\u0142y si\u0119 \u017cadne zabawy. M\u0142odzie\u017c ch\u0119tnie odwiedza\u0142a si\u0119 w domach, W wolnych chwilach urz\u0105dzano wsp\u00f3lne gry. Ten kto w nich przegra\u0142, oddawa\u0142 pozosta\u0142ym fant, kt\u00f3ry potem musia\u0142 odkupi\u0107 \u2013 \u015bpiewaj\u0105c piosenk\u0119 lub deklamuj\u0105c wiersz.<\/p>\n Weso\u0142o by\u0142o r\u00f3wnie\u017c podczas sylwestra. Tego wieczora wszystkie panny we wsi zajmowa\u0142y si\u0119 myciem okien pomalowanych farba przez kawaler\u00f3w. Malowanie nie by\u0142o \u201esztuka dla sztuki\u201d. W ten spos\u00f3b dawano dziewczynie do zrozumienia, \u017ce interesuj\u0105 si\u0119 ni\u0105 m\u0142odzi m\u0119\u017cczy\u017ani. Sylwester by\u0142 szalon\u0105 noc\u0105 jeszcze z innego powodu. M\u0142odzi mieszka\u0144cy wioski spotykali si\u0119 w grupach, by robi\u0107\u00a0 innym r\u00f3\u017cnego rodzaju psikusy. Bywa\u0142o, \u017ce potrafili wci\u0105gn\u0105\u0107 w\u00f3z ( dawniej nie by\u0142y one masywne) na stodo\u0142\u0119 lub bram\u0119 na zamarzni\u0119ty staw.<\/p>\n We wsi by\u0142y dwa sklepy spo\u017cywcze, ale \u017caden z nich nie handlowa\u0142 alkoholem. Podczas Wigilii nikt nie pi\u0142 alkoholu. Amatorzy trunk\u00f3w raczyli si\u0119 dopiero nast\u0119pnego dnia domowym piwem, przyrz\u0105dzonym z burak\u00f3w, chmielu dro\u017cd\u017cy i wody.<\/p>\n Zdaniem pani Kazimiery Zarodkiewicz m\u0142odzie\u017c sama potrafi\u0142a organizowa\u0107 sobie czas. Cho\u0107 nie by\u0142o telewizor\u00f3w \u2013nikt si\u0119 nie nudzi\u0142.<\/p>\n –Teraz ju\u017c niema takich \u015bwi\u0105t<\/em><\/strong> \u2013 \u017cali si\u0119 nasza rozm\u00f3wczyni.\u00a0 Ch\u0119tnie wspomina dawne czasy. O tym, jak dawniej sp\u0119dza\u0142o si\u0119 Bo\u017ce Narodzenie opowiada wnukom. Ma ich a\u017c pi\u0119tnastu\u2026\u2026<\/p>\n Wys\u0142ucha\u0142 RN<\/p>\n \u00a0<\/p>\n Z najlepszymi \u017cyczeniami Weso\u0142ych \u015awi\u0105t i Szcz\u0119\u015bliwego Nowego Roku 2017.<\/p>\n Zarz\u0105d OSP W\u0119\u017cewo<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/osp.wezewo.info\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/IMG20241221190100-scaled.jpg\")
<\/a><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"