{"id":9742,"date":"2019-11-08T12:28:58","date_gmt":"2019-11-08T11:28:58","guid":{"rendered":"https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=9742"},"modified":"2019-11-08T12:28:58","modified_gmt":"2019-11-08T11:28:58","slug":"nasz-ksiadz-ks-jan-karwowski-proboszcz-w-krasnem-od-18-07-1932-r-do-11-01-1940-r","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/osp.wezewo.info\/?p=9742","title":{"rendered":"„Nasz Ksi\u0105dz” Ks. Jan Karwowski \u2013 proboszcz w Krasnem od 18.07.1932 r. do 11.01.1940 r."},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/em>Po publikacji na naszej stronie artyku\u0142u ks. W\u0142odzimierza Pi\u0119tki pt. \u201eSkarby od Krzy\u017ca\u201d, a o naszym tytule \u201eOcalone skarby z Krasnego\u201d, dostali\u015bmy pytania i pro\u015bb\u0119 o publikacj\u0119 biografii ksi\u0119dza Jana Karwowskiego oraz o wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o samym odkryciu skarb\u00f3w ocala\u0142ych dzi\u0119ki Niemu.<\/h4>\n

\u00a0Cz\u0119\u015b\u0107 I Biografia \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u00a0Ks. Jan Karwowski (1896-1940), wielki cz\u0142owiek, bohater swoich czas\u00f3w, pomys\u0142owy obro\u0144ca skarb\u00f3w ko\u015bcielnych – dziedzictwa kulturowego naszego regionu. To On, razem z ksi\u0119\u017cn\u0105 Mari\u0105 Ludwik\u0105 Czartorysk\u0105, dobrze ukryli przed z\u0142odziejami w mundurach niemieckich, a p\u00f3\u017aniej w sowieckich, bezcenne skarby rodowe Czartoryskich i precjoza z ko\u015bcio\u0142a w Krasnem i by\u0107 mo\u017ce za to poni\u00f3s\u0142 \u015bmier\u0107 m\u0119cze\u0144sk\u0105 w lesie w O\u015bcis\u0142owie, w gminie Glinojeck w powiecie ciechanowskim. \u201eNasz Ksi\u0105dz\u201d, bo tak nazywali go parafianie z Krasnego, by\u0142 tak\u017ce baka\u0142arzem teologii dogmatycznej i kanonikiem kolegiaty pu\u0142tuskiej. Biskup p\u0142ocki nominowa\u0142 Go do organizacji w diecezji Akcji Katolickiej i na pierwszego jej dyrektora. \u00a0Ale od pocz\u0105tku.<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Urodzi\u0142 si\u0119 25 czerwca 1896 roku we wsi Sadkowo w powiecie p\u0142o\u0144skim, w gminie Dzierz\u0105\u017cnia, w parafii Sko\u0142atowo. Jego rodzice, J\u00f3zef i Feliksa z Rzeszotarskich, mieli wi\u0119ksze gospodarstwo rolne. Po uko\u0144czeniu szko\u0142y powszechnej w Raci\u0105\u017cu, w 1906 roku zapisa\u0142 si\u0119 do polskiego gimnazjum w P\u0142ocku. By\u0142 uczniem pilnym i zdolnym. Po otrzymaniu \u015bwiadectwa dojrza\u0142o\u015bci w 1914 roku wst\u0105pi\u0142 do miejscowego Seminarium Duchownego.<\/p>\n

Z domu rodzinnego, gdzie by\u0142 wychowywany niemal po sparta\u0144sku, wyni\u00f3s\u0142 g\u0142\u0119bok\u0105 religijno\u015b\u0107 i szlachetno\u015b\u0107 charakteru. Pomimo du\u017cych zdolno\u015bci naukowych i zach\u0119ty ze strony ksi\u0119\u017cy profesor\u00f3w, nie chcia\u0142 i\u015b\u0107 na studia specjalistyczne. Nie maj\u0105c wymaganego przez prawo kanoniczne wieku do przyj\u0119cia \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich, czas ten wykorzysta\u0142, aby przygotowa\u0107 si\u0119 do egzaminu na tytu\u0142 baka\u0142arza, kt\u00f3ry otrzyma\u0142 z teologii dogmatycznej. \u015awi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie z r\u0105k biskupa A. Nowowiejskiego przyj\u0105\u0142 27 pa\u017adziernika 1918 roku w kaplicy seminaryjnej.<\/p>\n

Prac\u0119 duszpastersk\u0105 rozpocz\u0105\u0142 od wikariatu w G\u00f3rze, a po roku przeszed\u0142 do pracy na stanowisko prefekta w Pu\u0142tusku, w gimnazjum \u017ce\u0144skim i seminarium nauczycielskim. W szkole cieszy\u0142 si\u0119 uznaniem swoich koleg\u00f3w, nauczycieli oraz m\u0142odzie\u017cy, kt\u00f3ra wyczuwa\u0142a jego \u017cyczliwo\u015b\u0107 i sprawiedliwo\u015b\u0107. W 1926 roku otrzyma\u0142 prefektur\u0119 w Seminarium Nauczycielskim w Wymy\u015blinie \u2013 Sk\u0119pem, rok potem w 1927 roku zosta\u0142 prefektem w Gostyninie.<\/p>\n

Gdy w 1930 roku zacz\u0119to organizowa\u0107 w diecezji p\u0142ockiej Akcj\u0119 Katolick\u0105, z polecenia ks. Arcybiskupa t\u0105 spraw\u0105 zaj\u0105\u0142 si\u0119 ks. Jan Karwowski mianowany jej pierwszym dyrektorem. Szybko zorganizowa\u0142 biuro Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej oraz opracowa\u0142 program dzia\u0142alno\u015bci Akcji. Organizowa\u0142 kursy i szkolenia dla ksi\u0119\u017cy i organist\u00f3w. Po dw\u00f3ch latach pracy sam dostrzeg\u0142, \u017ce w pracy tej trzeba wi\u0119cej stanowczo\u015bci, zdecydowania, na co nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 cz\u0119sto zdoby\u0107. Dlatego 18 lipca 1932 roku przeszed\u0142 na probostwo w Krasnem. Akcj\u0119 Katolick\u0105 za\u015b obj\u0105\u0142 ks. dr Czes\u0142aw Kaczmarek.<\/p>\n

Dobrze u\u0142o\u017cy\u0142o mu si\u0119 wsp\u00f3\u0142\u017cycie z parafianami, a tak\u017ce z w\u0142a\u015bcicielem maj\u0105tku – rodzin\u0105 ksi\u0105\u017c\u0105t Czartoryskich. Zawsze czu\u0142y na potrzeby biedniejszych i pokrzywdzonych ch\u0119tnie \u015bpieszy\u0142 im z pomoc\u0105. Parafianie wyra\u017cali si\u0119 o nim \u201enasz ksi\u0105dz\u201d. W uznaniu zas\u0142ug 25 listopada 1938 roku arcybiskup obdarzy\u0142 go godno\u015bci\u0105 kanonika honorowego kapitu\u0142y pu\u0142tuskiej.<\/p>\n

Wybuch wojny 1939 roku zasta\u0142 go w Krasnem. Trzeciego wrze\u015bnia wraz ze swoim s\u0105siadem, ks. Stanis\u0142awem Nowakiem wyjechali do Warszawy i przebywali tam do kapitulacji. Do parafii powr\u00f3ci\u0142 w pa\u017adzierniku i zamieszka\u0142 w jednym pokoju plebanii zaj\u0119tej przez lotnik\u00f3w niemieckich. W listopadzie usuni\u0119to ksi\u0119dza z plebanii, a 8 listopada 1939 roku aresztowano i osadzono w wi\u0119zieniu w Ciechanowie. Parafianie cz\u0119sto odwiedzali swego proboszcza, zaopatruj\u0105c go w \u017cywno\u015b\u0107 i bielizn\u0119. Po dw\u00f3ch miesi\u0105cach, 8 stycznia 1940 roku, powr\u00f3ci\u0142 do Krasnego. \u00a0Pobyt w wi\u0119zieniu zmieni\u0142 go bardzo, sta\u0142 si\u0119 smutny i l\u0119kliwy.<\/p>\n

11 stycznia tego\u017c roku gestapo powt\u00f3rnie zjawi\u0142o si\u0119 w Krasnem, aresztuj\u0105c ks. Karwowskiego. Auto wioz\u0105c gestapowc\u00f3w z ks. proboszczem zatrzyma\u0142o si\u0119 tak\u017ce w W\u0119grzynowie, sk\u0105d zabrano miejscowego proboszcza, ks. Stanis\u0142awa Nowakowskiego. Dok\u0105d ich wywieziono i co si\u0119 sta\u0142o z dwoma kap\u0142anami, do dzi\u015b nie ma udokumentowanej informacji. By\u0107 mo\u017ce przewieziono ich do wi\u0119zienia w Ciechanowie, b\u0105d\u017a \u2013 jak twierdzili niekt\u00f3rzy – zostali zamordowani 11 stycznia w lasach O\u015bcis\u0142owskich. \u00a0Ks. Jan Karwowski mia\u0142 w\u00f3wczas 44 lata.<\/p>\n

Jego nast\u0119pca w Krasnem ks. Witold Sujkowski w 1948 roku napisa\u0142:\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201dParafianie cenili sobie ksi\u0119dza, \u015bwietnego kaznodziej\u0119, czu\u0142ego na potrzeby ludzkie. U ksi\u0119\u017cnej Czartoryskiej mia\u0142 du\u017cy wp\u0142yw i by\u0142 w bliskich stosunkach, cz\u0119stym bywa\u0142 go\u015bciem (\u2026) 11 stycznia 1940 roku przyjecha\u0142o do Krasnego gestapo. Nauczycielka, kt\u00f3ra sprz\u0105ta\u0142a u \u017candarm\u00f3w s\u0142ysz\u0105c rozmow\u0119 pobieg\u0142a do ksi\u0119dza, aby go ostrzec, lecz ksi\u0105dz nie chcia\u0142 si\u0119 ukry\u0107. Zabra\u0142 ze sob\u0105 tylko brewiarz. Ci, co go widzieli, jak w futrze rozpi\u0119tym szed\u0142 do samochodu, widzieli w nim straszne przygn\u0119bienie. Zabrali go do samochodu i ks. Nowakowskiego z W\u0119grzynowa i zn\u00f3w obu Ksi\u0119\u017cy wywieziono do aresztu w Ciechanowie. M\u00f3wiono, \u017ce do aresztowania ksi\u0119dza przyczyni\u0142 si\u0119 Niemiec, ewangelik, kierownik szko\u0142y w czas\u00f3w przedwojennych ze Szwejk, kt\u00f3ry mia\u0142 list\u0119 sporz\u0105dzonych os\u00f3b do wywiezienia z gminy Krasne. Dalsze losy s\u0105 znane tylko z opowiada\u0144 \u015bwiadk\u00f3w. Jeden z nich, siedz\u0105c te\u017c w areszcie obok w celi, widzia\u0142 jak trzech gestapowc\u00f3w zajecha\u0142o samochodem i zabrano ksi\u0119dza z Krasnego i po dw\u00f3ch godzinach wr\u00f3cili. Inny \u015bwiadek zezna\u0142, \u017ce ksi\u0105dz z Krasnego zosta\u0142 rozstrzelany z kim\u015b drugim w O\u015bcis\u0142owie. By\u0142 tego \u015bwiadkiem, bo by\u0142 w lesie po drzewo. Skaza\u0144cy wykopali sobie do\u0142y i strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy zostali zabici.<\/strong><\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>\u00a0 Ks. Jan Karwowski<\/p>\n

\u00a0Cz\u0119\u015b\u0107 II Skarb <\/strong><\/p>\n

Ks. Jan Karwowski, razem z ksi\u0119\u017cn\u0105 Mari\u0105 Ludwik\u0105 Czartorysk\u0105, przeczuwali, co mo\u017ce si\u0119 wydarzy\u0107 ze skarbami po wtargni\u0119ciu Niemc\u00f3w i postanowili je ukry\u0107. W miesi\u0105cach poprzedzaj\u0105cych wybuch wojny, razem z zaufanymi lud\u017ami, wzi\u0119li bezcenne skarby rodowe oraz liturgiczne i umie\u015bcili je w metalowej trumnie wy\u0142o\u017conej wi\u00f3rkami. Po zabezpieczeniu precjoz\u00f3w zamurowali trumn\u0119 w podziemiach ko\u015bcio\u0142a, za \u015bcian\u0105, w taki spos\u00f3b, \u017ce nie do rozpoznania by\u0142o miejsce ukrycia. W czasie wojny, po aresztowaniu i prawdopodobnym zamordowaniu ks. Karwowskiego, w parafii Krasne administrowa\u0142 przez miesi\u0105c ks. Piotr Dudzic (p\u00f3\u017aniejszy biskup pomocniczy P\u0142ocki). Po wojnie, pierwszym administratorem by\u0142 ks. Aleksander Bo\u017cy, lecz osob\u0105 bezpo\u015brednio zwi\u0105zan\u0105 z t\u0105 histori\u0105 wydaje si\u0119 organista Jan Sochacki, kt\u00f3ry w czasie zmiany frontu i grabie\u017cy d\u00f3br z ko\u015bcio\u0142a,\u00a0 przez sowieckich \u017co\u0142nierzy podobno wydziera\u0142 im z r\u0105k, co si\u0119 tylko da\u0142o, by nie zosta\u0142o skradzione, kt\u00f3ry – moim zdaniem – by\u0142 stra\u017cnikiem skarbu i przekaza\u0142 informacj\u0119 o miejscu jego ukrycia ks. Sujkowskiemu. Czy to prawda? Prawdopodobnie tego si\u0119 nie dowiemy. Na \u0142o\u017cu \u015bmierci ks. Sujkowski powiedzia\u0142 o ukrytych precjozach przysz\u0142emu proboszczowi parafii Krasne Remigiuszowi Senderskiemu. Jak wspomina proboszcz, tylko \u017cmudn\u0105 metod\u0105 ods\u0142uchow\u0105,prac\u0105 trwaj\u0105c\u0105 w \u015bcis\u0142ej tajemnicy wiele godzin nocnych, polegaj\u0105c\u0105 na skrupulatnym obstukiwaniu \u015bcian i odr\u00f3\u017cnianiu wydobywaj\u0105cych si\u0119 z nich odg\u0142os\u00f3w, mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 miejsce ukrycia trumny. Sama trumna nie wyr\u00f3\u017cnia\u0142a si\u0119 niczym szczeg\u00f3lnym od innych zamieszczonych w podziemiach ko\u015bcio\u0142a. Ks. Remigiusz powiedzia\u0142, i\u017c poczu\u0142 zaw\u00f3d po jej odkryciu i postanowi\u0142 j\u0105 zostawi\u0107 i szuka\u0107 dalej. Jednak\u017ce pod wp\u0142ywem – jak to okre\u015bli\u0142 – \u201etknienia\u201d, postanowi\u0142 j\u0105 otworzy\u0107. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce znowu, po 53 latach, mog\u0105 cieszy\u0107 oczy i dusz\u0119 te przepi\u0119kne przedmioty, dzie\u0142a sztuki i kultury polskiej. Trzeba podkre\u015bli\u0107 i doceni\u0107 rol\u0119 os\u00f3b zaanga\u017cowanych w ten czyn oraz kunszt przedwojennych murarzy, dzi\u0119ki czemu miejsce ukrycia skarb\u00f3w nie zosta\u0142o ujawnione i tym samym nie przepad\u0142y one w zawierusze wojny. Po wojnie, w czasach PRL, g\u0142\u00f3wna tajemnica trwa\u0142a a\u017c do 1992 roku, a jej bardzo ciekawe szczeg\u00f3\u0142y nie s\u0105 znane do dzisiaj.<\/p>\n

Obecnie skarby z Krasnego znajduj\u0105 si\u0119 w muzeum Diecezjalnym w P\u0142ocku.<\/p>\n

Serdeczne podzi\u0119kowania dla Ks. Remigiusza Senderskiego za rozmow\u0119 i podzielenie si\u0119 wspomnieniami o poszukiwaniach i odkryciu bezcennego skarbu Krasnego i Krasi\u0144skich.<\/em><\/p>\n

Bibliografia:<\/u><\/strong><\/p>\n